O Castro de Esmelle volve abrir unha fiestra ao seu pasado. Un equipo formado por nove especialistas en arqueoloxía e patrimonio iniciou unha nova campaña de escavación no xacemento ferrolán coa intención de afondar no estudo dunha estrutura que, pola súa localización e dimensións, podería corresponderse cun edificio de uso comunitario da Idade de Ferro.
Os traballos comezaron este luns 28 de setembro e prolongaranse ata o 9 de outubro. Trátase da quinta intervención arqueolóxica realizada en Tralocastro e da segunda neste 2026, dando continuidade ás escavacións desenvolvidas durante o pasado mes de xullo.
A actuación está impulsada pola Cátedra de Arqueoloxía e Educación Patrimonial, promovida pola Universidade da Coruña (UDC) e o Concello de Ferrol, e conta co apoio económico da Dirección Xeral de Patrimonio Cultural. A asistencia técnica corre nesta ocasión a cargo de Antiga, Arqueoloxía e Patrimonio.
A dirección científica continúa en mans do profesor de Historia Antiga da Facultade de Humanidades e Documentación do Campus Industrial de Ferrol Juan Luis Montero Fenollós, mentres que o investigador do Instituto de Ciencias do Patrimonio (Incipit-CSIC) Samuel Nión Álvarez asume a dirección técnica.
Unha estrutura situada nunha zona clave do Castro de Esmelle
A nova campaña concentra os seus esforzos nun edificio parcialmente escavado no verán e situado ao carón da gran construción colectiva identificada na zona de acceso ao castro.
Os arqueólogos tratarán agora de precisar as características e dimensións desta estrutura para avanzar na interpretación da función que desempeñaba dentro do asentamento. A súa posición e tamaño levaron ao equipo a considerar como unha das hipóteses que se trate doutro espazo destinado a usos comunitarios.
É precisamente nesta área onde a campaña de xullo deixou algúns dos achados máis singulares das últimas intervencións en Esmelle. Entre eles apareceu unha pequena peza de apenas un centímetro de diámetro pertencente a un colar de abelorios de vidro bañado en ouro.
As primeiras investigacións apuntan a que a peza podería ter a súa orixe na illa grega de Rodas, unha hipótese que, de confirmarse, achegaría nova información sobre as conexións e circulación de materiais vinculados ao asentamento.
No mesmo sector recuperáronse tamén varios fragmentos dunha mesma vasilla decorada con motivos sogueados, unha característica asociada á cultura castrexa.
Novas actuacións para conservar e facer visitable o xacemento
A investigación actual dá continuidade a unha campaña de verán na que os arqueólogos actuaron en tres puntos de Tralocastro para coñecer mellor a organización do asentamento durante a Idade de Ferro.
Un deles foi o acceso ao recinto, onde continúa estudándose unha rúa empedrada de case catro metros de ancho. Tamén se traballou no edificio que centra agora a nova campaña e nunha terceira construción situada na croa, nas proximidades da muralla.
Os traballos arqueolóxicos acompáñanse de actuacións destinadas a conservar os restos xa descubertos e facilitar a futura visita ao Castro de Esmelle.
Desde agosto está en marcha a consolidación dos muros da gran construción colectiva e da casa circular localizada na croa, uns traballos que está previsto completar durante outubro.
As actuacións incluirán tamén o valado das zonas escavadas, a colocación dun panel cun plano do castro para facilitar a interpretación do xacemento e a retirada de raíces e troncos que afectan a sectores nos que xa se desenvolveron intervencións arqueolóxicas.
A quinta campaña permitirá así continuar reconstruíndo a organización e os usos dun asentamento da Idade de Ferro que, intervención tras intervención, vai revelando novos datos sobre a ocupación histórica deste punto do litoral ferrolán.
