O Campus Industrial de Ferrol participa nas II Xornadas Nacionais de Campus Periféricos, que se celebran os días 27 e 28 de outubro no Campus Universitario de Melilla, pertencente á Universidad de Granada. O encontro reúne representantes de 19 universidades españolas co obxectivo de analizar os desafíos aos que se enfrontan os campus non centrais e avanzar na procura de solucións conxuntas.
A Universidade da Coruña (UDC) está representada pola vicerreitora do Campus de Ferrol, Igualdade e Responsabilidade Social, Ana Ares Pernas, que participa nas sesións xunto con responsables académicos doutras institucións universitarias de todo o país.
As xornadas pretenden dar visibilidade á realidade dos campus situados fóra das principais sedes universitarias, compartir experiencias e identificar necesidades comúns que permitan impulsar novas liñas de colaboración.
A presenza de Ferrol neste foro nacional adquire especial relevancia polo modelo de especialización industrial desenvolvido polo campus ferrolán, que foi o primeiro do Sistema Universitario de Galicia en obter unha acreditación específica como campus de especialización.
Unha alianza para dar maior protagonismo aos campus periféricos
A segunda edición das Xornadas Nacionais de Campus Periféricos busca avanzar na creación dunha rede de colaboración entre universidades que comparten características e desafíos relacionados coa súa localización e estrutura territorial. O encontro de Melilla dá continuidade á primeira edición, celebrada o pasado ano no Campus de Ponferrada, pertencente á Universidad de León.
Nesta ocasión, os representantes universitarios traballan na identificación de problemas comúns, na difusión de boas prácticas e na elaboración de propostas que permitan reforzar o papel destes campus dentro do sistema universitario español.
Un dos principais obxectivos é construír unha alianza de campus periféricos capaz de situar as súas necesidades na axenda estratéxica das universidades e das administracións educativas. A iniciativa pretende superar o intercambio puntual de experiencias e avanzar cara a unha colaboración estable que permita formular actuacións conxuntas.
Neste contexto, as xornadas ofrecen un espazo para analizar diferentes modelos de organización e especialización universitaria, así como para compartir experiencias que poidan resultar útiles para outros campus con características semellantes.
As tres universidades públicas galegas participan no encontro de Melilla
Galicia conta cunha representación destacada nestas xornadas, coa presenza das tres universidades públicas que integran o Sistema Universitario de Galicia. Pola Universidade da Coruña participa Ana Ares Pernas, vicerreitora do Campus de Ferrol, Igualdade e Responsabilidade Social. A Universidade de Santiago de Compostela (USC) está representada polo vicerreitor de Profesorado e Innovación Docente, Pablo Taboada Antelo. Pola súa banda, a Universidade de Vigo (UVigo) conta coa participación da vicerreitora do Campus de Ourense, María Montserrat Cruz González; o director do Campus Auga, Alberto Vaquero García; e a vicerreitora do Campus de Pontevedra, Marián Fernández Villarino. Xunto aos representantes académicos tamén se desprazou ata Melilla o secretario xeral de Universidades da Xunta de Galicia, José Alberto Díez de Castro.
A participación conxunta das tres universidades galegas permite trasladar ao encontro nacional diferentes experiencias de organización territorial e especialización académica.
Entre elas destaca a do Campus Industrial de Ferrol, que desenvolveu durante a última década un modelo centrado na vinculación entre a formación universitaria, a investigación e as necesidades do tecido industrial.
Ferrol, o primeiro campus de especialización acreditado de Galicia
O Campus Industrial de Ferrol foi o primeiro en conseguir a acreditación como campus de especialización do Sistema Universitario de Galicia, un recoñecemento que avala o seu modelo académico e investigador. En decembro de 2023 renovou o seu selo de excelencia por un período de catro anos, consolidando así unha distinción impulsada pola Xunta de Galicia para reforzar os campus non centrais. Este sistema de acreditación busca aproveitar as potencialidades de cada territorio, fortalecer as estruturas universitarias e favorecer a competitividade mediante a especialización.
No caso de Ferrol, o proxecto está directamente relacionado coa tradición industrial da cidade e da súa contorna, especialmente nos ámbitos da enxeñaría, a construción naval e as tecnoloxías aplicadas aos procesos produtivos.
Desde a súa creación, en 2015, o Campus Industrial de Ferrol desenvolveu unha estratexia orientada a consolidar a súa identidade como referente na formación e na investigación industrial. O seu modelo baséase na colaboración entre diferentes ámbitos do coñecemento e na conexión coas actividades económicas vinculadas á industria.
Seis liñas estratéxicas e novos retos na investigación industrial
A especialización do Campus Industrial de Ferrol articúlase arredor de seis grandes liñas estratéxicas: robótica industrial, materiais, optimización de procesos, enxeñaría naval e offshore, xestión industrial e desenvolvemento de produto. Estas áreas constitúen a base do seu proxecto académico e investigador e están relacionadas con sectores de especial importancia para a economía de Ferrolterra.
A enxeñaría naval e as tecnoloxías industriais ocupan un lugar destacado neste modelo, que busca aproveitar as capacidades existentes no campus e reforzar a súa conexión coa actividade empresarial.
De cara aos próximos anos, a Universidade da Coruña pretende ampliar o ámbito de especialización mediante a incorporación de novas liñas de investigación. Entre os campos previstos figuran a enxeñaría eléctrica e electrónica, as telecomunicacións e a informática, disciplinas cunha presenza cada vez maior nos procesos de transformación industrial.
Outro dos retos é avanzar ata situar o Campus Industrial de Ferrol nunha posición de liderado nacional na investigación relacionada coa fabricación aditiva e a industria 4.0. A aposta por estas tecnoloxías busca reforzar a capacidade investigadora do campus e consolidar o seu papel no desenvolvemento de solucións aplicadas aos novos procesos industriais.
O modelo de especialización de Ferrol, presente no debate universitario nacional
A participación do Campus Industrial de Ferrol nas xornadas de Melilla permite incorporar ao debate nacional a experiencia dun campus que apostou pola especialización como vía para reforzar a súa identidade dentro do sistema universitario.
O encontro reúne diferentes realidades territoriais, pero comparte un obxectivo común: identificar medidas que contribúan a fortalecer os campus non centrais e a aproveitar mellor as súas capacidades académicas, investigadoras e de relación coa contorna.
Neste escenario, o modelo desenvolvido en Ferrol constitúe unha das experiencias que poden servir de referencia para analizar as posibilidades de especialización universitaria.
As xornadas concluirán este mércores, 28 de outubro, coa intención de seguir avanzando na elaboración de propostas conxuntas e na consolidación dunha alianza que permita dar maior visibilidade aos campus periféricos no conxunto do sistema universitario español.
